
วิชางานสารบรรณเป็นหนึ่งในเนื้อหาที่ผู้เตรียมสอบตำรวจควรให้ความสำคัญ เพราะข้อสอบไม่ได้วัดเพียงความสามารถในการจำชื่อหนังสือราชการหรือขั้นตอนการรับ–ส่งเอกสารเท่านั้น แต่ยังทดสอบความเข้าใจว่าในสถานการณ์หนึ่งควรใช้หนังสือประเภทใด ใครเป็นผู้ลงนาม ต้องดำเนินการอย่างไร และรายละเอียดใดเป็นไปตามระเบียบราชการ
บทความ “ตะลุยโจทย์วิชางานสารบรรณ” นี้จัดทำขึ้นเพื่อช่วยให้ผู้เตรียมสอบตำรวจทบทวนเนื้อหาไปพร้อมกับการฝึกคิดจากโจทย์ โดยอ้างอิงหลักสำคัญของระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี ว่าด้วยงานสารบรรณ พ.ศ. 2526 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ซึ่งสำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรียังคงเผยแพร่เป็นระเบียบหลักเกี่ยวกับงานสารบรรณ รวมถึงมีการให้ความรู้เรื่องโครงสร้างหนังสือราชการและระบบสารบรรณอิเล็กทรอนิกส์อย่างต่อเนื่อง
หากกำลังติวตำรวจหรือเตรียมตัวสอบตำรวจ การฝึกข้อสอบตำรวจแบบมีคำอธิบายจะช่วยได้มากกว่าการอ่านเฉลยเพียงอย่างเดียว เพราะผู้สอบจะได้เห็นว่า “คำสำคัญ” ในโจทย์แต่ละคำเชื่อมโยงกับหลักของระเบียบอย่างไร และสามารถนำวิธีคิดเดิมไปประยุกต์กับข้อสอบของตำรวจที่เปลี่ยนรูปแบบคำถามได้
ก่อนตะลุยโจทย์วิชางานสารบรรณ ต้องรู้เรื่องอะไรบ้าง
ก่อนเริ่มทำโจทย์ ควรวางโครงสร้างความรู้ให้ชัดเสียก่อน เพราะงานสารบรรณมีรายละเอียดจำนวนมาก หากพยายามจำทุกข้อความโดยไม่มีหมวดหมู่ อาจทำให้สับสนได้ง่าย โดยเฉพาะคำที่มีลักษณะใกล้กัน เช่น หนังสือภายนอกกับหนังสือภายใน หนังสือประทับตรากับหนังสือสั่งการ หรือความแตกต่างระหว่าง “ด่วน” “ด่วนมาก” และ “ด่วนที่สุด”
ตามระเบียบงานสารบรรณ หนังสือราชการหมายถึงเอกสารที่เป็นหลักฐานในราชการ และหนังสือราชการแบ่งออกเป็น 6 ชนิด ได้แก่ หนังสือภายนอก หนังสือภายใน หนังสือประทับตรา หนังสือสั่งการ หนังสือประชาสัมพันธ์ และหนังสือที่เจ้าหน้าที่ทำขึ้นหรือรับไว้เป็นหลักฐานในราชการ
เทคนิคจับคำสำคัญในโจทย์งานสารบรรณ
ก่อนดูตัวเลือก ให้ขีดคำสำคัญในใจ เช่น
- “ภายนอก”
- “ภายใน”
- “แบบพิธี”
- “บันทึกข้อความ”
- “ประทับตรา”
- “คำสั่ง”
- “ประกาศ”
- “รายงานการประชุม”
- “ด่วนที่สุด”
- “ระบบสารบรรณอิเล็กทรอนิกส์”
สร้างตารางสั้น ๆ ไว้ทบทวนก่อนสอบ เช่น
สรุป ตะลุยโจทย์วิชางานสารบรรณอย่างไรให้พร้อมสอบตำรวจ
วิชางานสารบรรณเป็นเนื้อหาที่สามารถทำคะแนนได้ดีหากเตรียมตัวอย่างเป็นระบบ จุดเริ่มต้นคือทำความเข้าใจว่าหนังสือราชการมี 6 ชนิดและแต่ละชนิดมีวัตถุประสงค์ต่างกัน จากนั้นจึงต่อยอดไปสู่เรื่องการรับ–ส่งหนังสือ ชั้นความเร็ว การเก็บรักษา การยืม การทำลาย และระบบสารบรรณอิเล็กทรอนิกส์ โดยควรติดตามระเบียบและแนวปฏิบัติที่แก้ไขเพิ่มเติมจากแหล่งราชการที่เกี่ยวข้องด้วย
การตะลุยโจทย์วิชางานสารบรรณที่มีประสิทธิภาพไม่ใช่การจำเฉลยให้ได้มากที่สุด แต่คือการเข้าใจว่าแต่ละข้อกำลังทดสอบหลักใด เมื่อทำผิดต้องระบุสาเหตุให้ได้ว่าเกิดจากไม่รู้เนื้อหา จำสลับ หรืออ่านโจทย์ไม่ครบ แล้วนำข้อผิดนั้นกลับมาทบทวนซ้ำ
สำหรับผู้ที่กำลังติวตำรวจและเตรียมสอบตำรวจ ควรฝึกตั้งแต่โจทย์พื้นฐานไปจนถึงโจทย์สถานการณ์ เมื่อพื้นฐานแน่นแล้วจึงเริ่มจับเวลาและฝึกตัดตัวเลือก วิธีนี้จะช่วยให้รับมือกับข้อสอบตำรวจได้ดีขึ้น แม้โจทย์จริงจะเปลี่ยนคำถามหรือสลับตัวเลือกไปจากที่เคยฝึกมา
สิ่งสำคัญอีกประการคือ ควรยึดประกาศสอบและเอกสารราชการที่เกี่ยวข้องกับรอบสอบของตนเป็นหลัก เพราะขอบเขตข้อสอบและรายละเอียดของระเบียบอาจมีการปรับปรุงได้ การเรียนจากแหล่งข้อมูลที่ตรวจสอบที่มาได้จึงช่วยลดความเสี่ยงจากการจำข้อมูลเก่าหรือข้อมูลที่คลาดเคลื่อน

